Friður, öryggi og þróun

Friður, öryggi og þróun eru nátengd. Friðvænlegt umhverfi er forsenda langtíma uppbyggingar og efnahagslegrar framþróunar. Að sama skapi getur veikt stjórnarfar, stöðnun og óvissa í fátækum ríkjum verið uppspretta ófriðar. Stríðsátök og óstöðugleiki getur haft áhrif langt út fyrir landamæri hlutaðeigandi ríkja, t.d. með aukinni útbreiðslu sjúkdóma, skipulagðir glæpa- og hryðjuverkastarfsemi, fólksflutningum og straumi flóttafólks.

Framlag Íslands til friðaruppbyggingar er mikilvægur liður í alþjóðasamstarfi Íslands og grundvallarþáttur í störfum innan Sameinuðu þjóðunum. Auk fjárframlaga til alþjóðlegrar friðargæslu SÞ  felst þátttaka Íslands í friðargæsluverkefnum í störfum sérfræðinga á vettvangi. Á síðustu árum hefur áhersla á mikilvægi borgaralegra endurreisnarstarfa í stríðshrjáðum löndum farið vaxandi í alþjóðastarfi, sem fellur vel að getu Íslands til þátttöku á þessum vettvangi.

Friðargæslustörf Íslands felast í störfum sérfræðinga á vegum alþjóðastofnana. Áhersla er lögð á aðstoð við þá sem minna mega sín s.s. flóttamenn og börn, auk áherslu á neyðaraðstoð, samhæfingu endurreisnarstarfs og stjórnarfar við framkvæmd ályktana Öryggisráðs SÞ um konur, frið og öryggi.

Íslensk stjórnvöld hafa einnig á undanförnum árum sent fjölda fólks til starfa við kosningaeftirlit. Í störfum Íslensku friðargæslunnar er lögð mikil áhersla á jafna kynjaskiptingu í hópi sérfræðinga sem starfa erlendis.

Íslenska friðargæslan hefur formlega starfað síðan 10. september 2001. Árið 2011 á því Íslenska friðargæslan 10 ára starfsafmæli. Þátttaka Íslands í friðargæslu hófst þó fyrir tæpum sextíu árum þegar tveir íslenskir lögreglumenn fóru til starfa á vegum Sameinuðu þjóðanna. 1950-1951.

Friðargæsluliðar sem starfa á vegum Íslensku friðargæslunnar eru borgaralegir sérfræðingar á ýmsum sviðum. Enginn þeirra ber vopn.

Hinn 5. apríl 2007 gengu í gildi lög um Íslensku friðargæsluna og þátttöku hennar í alþjóðlegri friðargæslu. Í lögunum um Íslensku friðargæsluna er m.a. kveðið á um, að utanríkisráðuneytinu sé heimilt að taka þátt í alþjóðlegri friðargæslu og senda borgaralega sérfræðinga til starfa við friðargæsluverkefni, en til þeirra heyra m. a. verkefni, sem lúta að því að tryggja stöðugleika á átakasvæðum, stuðla að uppbyggingu stjórnmála- og efnahagslífs í þeim tilgangi að koma á varanlegum friði, stuðla að uppbyggingu innviða samfélags að loknum ófriði, og fyrirbyggjandi verkefni, sem miða að því að hindra, að ófriður brjótist út.

Einnig byggir núverandi þátttaka Íslands í friðargæslu á samstarfsyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar frá 10. maí 2009, en þar segir m. a.: “Framlag Íslands til friðargæslu í heiminum verður fyrst og fremst á sviði sáttaumleitana, uppbyggingar borgaralegra stofnana, jafnréttis- og mannúðarmála.”

Íslenska friðargæslan starfar á fjórum megin svæðum en þau eru Afganistan, Afríka, Balkanskagi og Mið-Austurlönd.

Skrifstofa Íslensku friðargæslunnar

Rauðarárstíg 27, 4. hæð, 150 Reykjavík
Emil Breki Hreggviðsson, forstöðumaður, emil.breki.hreggvidsson@utn.stjr.is, s: 545-7426
Kristín Anna Tryggvadóttir, stjórnarráðsfulltrúi, kristin.tryggvadottir@utn.stjr.is s: 545-9912
Svanhvít Aðalsteinsdóttir, sérfræðingur, svanhvit.adalsteinsdottir@utn.stjr.is, s: 545-7435
Þorbjörn Jónsson, sendiráðunautur, thorbjorn.jonsson@utn.stjr.is, s: 545-7421

Ef um neyðartilfelli er að ræða bendum við á borgaraþjónustu utanríkisráðuneytisins.